Przewiń do:

Wystawa dostępna: 11.05-30.06 2024

Wynalezienie papieru stało się punktem zwrotnym w przekazie wiedzy, ale również ważnym narzędziem rozwoju cywilizacji i ich kultur. Papier jako nośnik informacji stał się nieodłącznym elementem rewolucji informacyjnej i umożliwił transformację wyobraźni artystycznej oraz przeniesienie sztuki na nowe obszary. Koreański papier hanji, biały i delikatny, znany jest pod różnymi nazwami. Często określany jest jako “czysty, biały papier”. Ręczna produkcja hanji wymaga wielkiego nakładu pracy, co skłania do nazwania go Baekji – “papierem stu etapów pracy”. Jest również znany jako “papier jedwabisty” ze względu na swoją delikatność i czystość, przypominającą jedwabną nić. Powiedzenie, że jedwab przetrwa pięćset lat, a papier hanji tysiąc, podkreśla jego trwałość, odzwierciedlając jednocześnie siłę i charakter narodowej tożsamości oraz ojczystej natury.

Wystawa “PAPIEROWY SZLAK Polska 2024 – HANJI | ONGGI | ODDECH” stanowi wyraz nadziei, że hanji – papier “oddychający”, który przez 1600 lat towarzyszył Koreańczykom w ich życiu – może przełamać bariery kulturowe i językowe, stając się medium do wyrażania artystycznych wartości oraz dziedzictwa kulturowego na skalę światową. Wystawa ukazuje harmonijną łączność między naturą (morwą – rośliną będącą surowcem do produkcji papieru hanji), papierem hanji, rękodziełem z hanji i sztuką nowoczesną wykorzystującą papier hanji. Poprzez tę intrygującą ekspozycję pokazujemy harmonię i rozwój, łączące przeszłość z teraźniejszością, tradycję z nowoczesnością, różnorodność ze współbrzmieniem, oraz kulturę koreańską z kulturą globalną.

 

Historia papieru hanji stanowi fascynującą opowieść o ewolucji techniki produkcji tego ważnego symbolu cywilizacji. Choć dokładna data wprowadzenia technologii wytwarzania papieru do Korei pozostaje nieznana, przypuszcza się, że przywędrowała ona z Chin razem z buddyzmem w okresie panowania króla Sosurima (372 n.e.) z dynastii Goguryeo. Zapisy Chugocheonwanggi datują na rok 610 n.e. wprowadzenie tej techniki do Japonii przez koreańskiego mnicha Damjinga, sugerując, że produkcja papieru w Korei rozpoczęła się znacznie wcześniej. Odkrycie fragmentów papieru oraz kroniki 3 Lata Yeongsi (14 p.n.e.) znalezionych w Pjongjangu sugerują, że produkcja papieru mogła być obecna w Korei nawet przed 4 rokiem n.e.

Metody produkcji papieru ewoluowały w oryginalną, koreańską technikę hanji, która zdobyła uznanie także w Chinach. Rozkwit produkcji hanji w okresie Trzech Królestw spowodował, że stała się ona ważną gałęzią przemysłu, aż do momentu zamknięcia fabryki Jojiseo w 1882 roku (19. rok panowania króla Gojonga) w czasach dynastii Joseon, a następnie rozpoczęcia produkcji papieru zachodniego w 1901 roku w fabryce w Yongsan.

 

W okresie dynastii Goryeo, w którym kwitł buddyzm, drukowanie tekstów buddyjskich, takich jak Palmandaejanggyeong (Tripitaka Koreana, drukowana z ponad 80 000 wyrzeźbionych w drewnie matryc), prowadzone było na skalę narodową i doprowadziło do rozwoju typografii. To z kolei zaowocowało powstaniem Jikji Simche Yojeol (1377 r.) – najstarszej książki drukowanej z użyciem ruchomych czcionek

metalowych, i stało się fundamentem dla dalszego rozwoju produkcji papieru hanji. W okresie dynastii Joseon jego wytwarzanie zyskało na znaczeniu; uprawa morwy była promowana na poziomie narodowym i została utworzona infrastruktura wspierająca te działania. Dzięki temu, papier hanji stał się integralną częścią koreańskiej kultury.

  

HANJI. Starożytna mądrość i styl Przodkowie Koreańczyków słynęli z mistrzowskiego wykorzystywania hanji - wyjątkowego koreańskiego papieru. Powszechnie używali papierowych toreb i stworzyli pierwszą na świecie szklarnię z papieru. Narodziny dziecka miały miejsce na specjalnej, żółtej podłodze tradycyjnego koreańskiego domu – hanok, pokrytej kilkoma warstwami kolorowego hanji. Rodzice ogłaszali wieści o narodzinach dziecka, zawieszając słomianą linę z wplecionymi kawałkami węgla drzewnego i hanji. Również z hanji tworzono stroje na specjalne okazje, takie jak pogrzeby, czy pierwsze ubranko dla dziecka. Papier hanji był więc nieodłącznym elementem codzienności. Ale hanji był również jednym z Czterech Skarbów Gabinetu - niezbędnym wyposażeniem warsztatu uczonych, artystów, literatów i urzędników – obok pędzla, kamienia do ucierania tuszu i sztabki tuszu. W czasach, gdy brakowało artykułów gospodarstwa domowego, plastikowe czy szklane wyroby nie były dostępne, a drewno było drogim surowcem, nasi przodkowie sami wytwarzali niezbędne przedmioty. W starożytnej Korei rzemiosło związane z hanji było niezwykle popularne i opierało się na ponownym wykorzystywaniu porzuconych przedmiotów wykonanych z papieru. Dzięki łatwości obróbki, hanji było używane do produkcji niemal każdego artykułu gospodarstwa domowego. Wytwarzano więc z hanji nie tylko odzież i buty, lecz także lampiony, wiadra, miski i nawet nocniki. Używano go również do wykańczania i ozdabiania wnętrz domów. W tym celu stosowano różnorodne techniki, które pozwalały na tworzenie przedmiotów użytkowych, posiadających jednocześnie wyjątkowe walory estetyczne. Sięgano po papier hanji ze względu na jego trwałość, solidność, gładką powierzchnię i wytrzymałą strukturę. To właśnie te cechy sprawiają, że również współcześni artyści - rękodzielnicy i twórcy zajmujący się malarstwem czy kaligrafią – nadal korzystają z papieru hanjiHanji jest cennym elementem koreańskiego dziedzictwa kulturowego, ściśle związanym z życiem codziennym, kulturą i historią.


Współorganizatorzy:
ONGGI Stowarzyszenie Kulturalne Polska-Korea
Hanji Art&Culture Foundation z Wonju
PAN Ogród Botaniczny – Centrum Zachowania Różnorodności

Sponsor:
KSSE - Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.