Henryk Michalik. Retrospektywa. Rzeźba – malarstwo – grafika – rysunek, 10 czerwca – 11 lipca 2021 r.
Wystawa sztuki
Czas ekspozycji: 10.06–11.07.2021 r.
Kurator: Anna Flaga
Był znakomitym rzeźbiarzem i malarzem, znajdując w sztuce wytchnienie i pełnię.
Na wystawie prezentujemy prace Henryka Michalika z różnych dziedzin sztuk plastycznych, od rysunku, grafiki warsztatowej i projektowej, po malarstwo i rzeźbę, którą to mistrz najbardziej sobie upodobał. W rzeźbach stosuje różnorodny surowiec: z początku jest to węgiel kamienny – antracyt, grafit, potem drewno i kamień – piaskowiec, marmur. W malarstwie poszukiwał formy w naturze, malując w technice olejnej na płótnie i desce, w grafice posługiwał się najczęściej techniką drzeworytu i linorytu oraz monotypii. Wystawa jest retrospekcją prac artysty z różnych okresów twórczości.
Urodził się 21 maja 1950 roku w Rogoźnej, zmarł w wieku 54 lat 24 maja 2004.
Pierwsze umiejętności zdobył w Ognisku Plastycznym w Rydułtowach, będąc pracownikiem kopalni węgla kamiennego. Już w szkole podstawowej wykazywał zainteresowanie i duże zdolności rysunkowe i malarskie. W ognisku był pod opieką artystów plastyków, ucząc się rzeźby: u prof. Ludwika Konarzewskiego juniora, malarstwa u jego żony Joanny, a zajęcia z grafiki pobierał u Alojzego Śliwki. Szkołę ukończył w 1972 roku. W trakcie szkoły brał udział w konkursach ludowych i amatorskich, gdzie zdobywał pierwsze nagrody. W katalogu „Rzeźba w węglu” prof. Irena Bukowska-Floreńska (Bytom, 1974) tak pisze o Michaliku: „Na filarze Henryka Buchalika z Rogoźnej… Realizuje się tu szerszą myśl. Cięcia dłuta biegną śmiało, a elementy składowe są pełne ekspresji. Taki sposób przedstawienia wpłynął na urozmaicenie treści i kompozycji formy”*.
Na początku tematyka rzeźb Michalika w węglu i drewnie przeważnie obraca się głównie wokół życia codziennego i pracy górników, życia wsi śląskiej, starych zwyczajów i legend. Potem artysta wybiega dalej, sięga do portretu, motywów symbolicznych I religijnych. W swojej twórczości eksploruje temat aktu kobiecego i poszukuje formy w kompozycjach abstrakcyjnych. Motywy do swoich rzeźb i obrazów czerpie z życia codziennego i przyrody. Uwiecznia łąki, pola, kwiaty, stare chałupy i rodzinne miasto Żory. Wykonuje liczne portrety osób mu szczególnie bliskich, najczęściej techniką pasteli, które w formie i klimacie wykazują podobieństwo do pasteli Stanisława Wyspiańskiego. Był także świetnym rysownikiem i grafikiem.
Ciekawym wątkiem w twórczości są rzeźby ze szkła, które nadtapiał i formował przy kominku, nadając im zróżnicowane abstrakcyjne formy. W końcowym efekcie tracą one swoją szklistość i przezroczystość, po przetworzeniu zmieniając swoją materię na matową jakby wykonaną na przykład z gipsu. Michalik wykorzystywał w swojej pracy tworzywa dostępne wokół.
W Żorach znany jest jako twórca statuetki Phoenix Sariensis – prestiżowej nagrody prezydenta Żor za wybitne zasługi dla miasta, jak pisze Gabriela Steuer w wywiadzie z żoną artysty: przez to do dzisiejszego dnia jest „żyjącym dziełem".
Prace Henryka Michalika rozsiane są po całej okolicy, jak wspomina Mari Michalik, być może w każdym domu w Rogoźnej jest jakaś praca artysty, gdyż był on niezwykle płodnym twórcą – wystarczył kawałek drewna czy kartki, aby wyczarować „coś” na poczekaniu. Żona, opiekując się spuścizną po mężu, do dzisiejszego dnia prowadzi galerię, w której można zobaczyć jego prace, tam też organizowane są okolicznościowe warsztaty dla dzieci i dorosłych.
Henryk Michalik brał udział w licznych konkursach sztuki nieprofesjonalnej i zdobywał wiele nagród m.in. w konkursach rzeźbiarskich: Ludowa i amatorska rzeźba w węglu III nagroda, Zabrze 1968, III nagroda, Bytom 1974.
Był uczestnikiem wielu plenerów np. w Supraślu, w Maćkowej Rudzie oraz targach sztuki ludowej w Krakowie i Płocku.
Prace pana Henryka znajdują się w wielu muzeach m.in. w Zabrzu, Bielsku-Białej, Białymstoku, w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, w Rybniku, w Wodzisławiu Śląskim i w prywatnych kolekcjach w Niemczech, Szwajcarii i Stanach Zjednoczonych.
Źródło:
M. Pokropek, Jarmark Płocki, cz. III Katalog twórców ludowych biorących po raz pierwszy udział w kiermaszu sztuki ludowej w Płocku w roku 1975, Płock 1976, s. 72.
Gabriela Steuer, 0 znamienitym artyście i nie tylko, tekst niepublikowany
Leksykon Żorski, red. dr Lucjan Buchalik, Tomasz Górecki, 2010, Żory