Przewiń do:

O AUTORZE

Jacek Struczyk, magister etnologii, pracownik Muzeum Miejskiego w Żorach. Autor kilkunastu wystaw z pogranicza etnologii, antropologii kultury i fotografii; pomysłodawca i kurator plenerowej „Galerii Pod Chmurką” (2005-10) oraz współredaktor albumu fotograficznego Żory. Moje-Twoje-Nasze.


CZAS REALIZACJI

Program jest w trakcie realizacji.


CEL

Program zakłada całościowe opracowanie naukowe kolekcji oraz publikację efektów pracy w postaci wydawnictwa katalogowego.


ZAKRES BADAWCZY

  • wydawcy żorskich pocztówek
  • architektura i przestrzeń miasta (style, motywy, zmiany architektoniczne i urbanistyczne)
  • treści historyczne (np. szyldy, reklamy, manufaktury, własności, obiekty strategiczne, wydarzenia itp.)
  • treści etnograficzne – życie codzienne miasta; stroje, zwyczaje doroczne i ludyczne
  • charakterystyka treści; pozdrowienia, powinszowania, informacje itp. 

 

STAN BADAŃ 

Początki kolekcji pocztówek miejskich w Muzeum sięgają końca roku 2001 (14 grudnia), kiedy dokonano pierwszego zakupu 2 pocztówek ze sklepu kolekcjonerskiego z Poznania. Były to pocztówki z początku XX wieku (ok.1903) przedstawiające północną i wschodnią pierzeję rynku, które po latach okazały się być jednymi z najstarszych w kolekcji. Wówczas podjęto decyzję o sukcesywnym powiększaniu kolekcji w oparciu o oferty ze sklepów kolekcjonerskich, a także osób od prywatnych.

Dzięki nawiązaniu współpracy ze sklepem „Filatelia” z Poznania, kolekcja bardzo szybko, bo już 2 stycznia roku 2002 roku, powiększyła się o 4, a pod jego koniec o kolejnych 11 sztuk.
Rok 2002 zakończono zakupem 3 pocztówek od prywatnego kolekcjonera z Katowic. W ten sposób, w niespełna rok po sfinalizowaniu zakupu pierwszych 2 pocztówek, kolekcja rozrosła się do 20 sztuk, z których każda była unikalna i niepowtarzalna.

Kolejne lata (2003-2006) to dalsze powiększanie i uzupełnianie kolekcji w oparciu o wypracowane kontakty ze sklepami kolekcjonerskimi i osobami prywatnymi. Ceny pocztówek w tamtym okresie nie były wygórowane i wahały się od 50 do 100 zł za sztukę.

Rok 2005 był przełomowy, jeśli chodzi o postrzeganie muzealnej kolekcji i możliwości jej dalszego rozwoju. W tym bowiem roku, staraniem drukarni Oldprint w Żorach, TMMŻ i MM ukazał się album pt.: „Żory światłem malowane. Historia miasta na kartach pocztowych z lat 1896-1945”. Stanowił on pierwsze, syntetyczne wydawnictwo, w którym opublikowano wszystkie znane dotąd na rynku żorskie pocztówki. Znalazło się w nim około 100 pocztówek, z których ponad jedna trzecia pochodziła z kolekcji Muzeum.

Wydanie albumu zmieniło nasz dotychczasowy sposób myślenia o kolekcji oraz podejście do jej dalszego tworzenia. Do tamtej chwili zakładaliśmy, że musi się ona zamknąć maksymalnie na kilkudziesięciu pocztówkach, w wersji optymistycznej na około stu. Skąd takie założenia? Żory na początku XX wieku były małym miasteczkiem o zwartej, ograniczonej zabudowie, bez wyszukanych kamienic i uznanych zabytków (najbardziej rozpoznawalny był kościół farny, co zresztą znalazło odzwierciedlenie w ilości wydanych pocztówek). Jedynym punktem odniesienia były sąsiednie miasta tj,: Rybnik, Wodzisław Śląski, czy Mikołów.

Przeprowadzone w muzeach kwerendy niestety potwierdziły nasze przypuszczenia: nie należy spodziewać się cudów, ich zbiory były bardziej ubogie od naszych. Natomiast porównywanie się do takich miast jak Gliwice, Bytom czy Katowice nie miało żadnych podstaw, gdyż miasta te dysponowały przebogatą bazą urbanistyczną na czele z bogatymi kamienicami, wspaniałymi zabytkami czy wyjątkowymi budynkami użyteczności publicznej (muzea, teatry, biblioteki, dworce) oraz zabudową industrialną (kopalnie, huty, manufaktury). I przede wszystkim liczba potencjalnych nabywców kart pocztowych i punktów handlowych była zdecydowanie większa.

W międzyczasie zmienił się sam rynek i sposób pozyskiwania pocztówek. Do tej pory bazowaliśmy na współpracy z antykwariuszami i wąskim gronem kolekcjonerów pasjonatów. Otworzył się bogaty rynek aukcji internetowych z których najważniejsze były dwa znane portale aukcyjne. Pierwszy ograniczał się terenów Polski, drugi natomiast stwarzał możliwość przeszukiwania zasobów globalnych i zakupu z niemal każdego zakątka świata. Wydanie albumu spowodowało znaczne zainteresowanie pocztówkami wśród mieszkańców miasta, z których kilkoro zostało zapalonymi kolekcjonerami, co niestety (dla Muzeum) wiązało się ze znacznym wzrostem cen pocztówek na portalach aukcyjnych.

Na koniec 2015 roku w zbiorach skatalogowanych było 121 pocztówek wydanych do roku 1945 i około 60 wydanych po roku 1945. 

Załączniki

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.