Łączy nas Afryka!
 

W dniach 27-29 maja 2026 roku nasze Muzeum miało okazję gościć w swoich progach uczestników VIII Kongresu Afrykanistów Polskich, wydarzenia organizowanego przez Polskie Towarzystwo Afrykanistyczne (PTAfr).

Z tego powodu do Żor przyjechało około stu ekspertów reprezentujących różne dziedziny nauki, m.in. etnografię, historię, archeologię, politologię, socjologię czy językoznawstwo. Wśród badaczy wygłaszających swoje referaty znaleźli się przedstawiciele instytucji i uczelni z całego kraju, w tym z Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Gdańskiego, Polskiej Akademii Nauk czy Muzeum Narodowego w Szczecinie.

Przybyłych powitali wspólnie organizatorzy spotkania, Prezes PTAfr, dr hab. Renata Diaz-Szmidt (UJ) oraz Dyrektor Muzeum Miejskiego w Żorach, dr Lucjan Buchalik. Uroczystość otwarcia uświetniła obecność prof. Anastase’a Shyaki, Ambasadora Republiki Rwandy w Polsce oraz Waldemara Sochy, Prezydenta Miasta Żory.

Otwarcie kongresu stało się także pretekstem do uhonorowania przyjaciół żorskiego muzeum i podziękowania im za owocną współpracę oraz wieloletnią przyjaźń. W tym roku wyróżnienie otrzymała Ałła Brożyna, Prezes Fundacji Nieobcy. Z kolei statuetka MuzeON trafiła w ręce wieloletniego darczyńcy muzeum, prof. dra hab. Jacka Łapotta (US). Nagrody wręczali Dyrektor Muzeum oraz Andrzej Zabiegliński, Wiceprezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonimicznej (KSSE S.A.).

Gościem specjalnym tegorocznej edycji Kongresu był Vieira Mário Mauelele, pisarz i historyk z Mozambiku, który w czasie otwarcia wygłosił wykład inauguracyjny pt. „Ubuntokracja: literatura, myśl polityczna i wyobraźnia etyczna w Afryce” – wystąpienie odbyło się w języku portugalskim i było tłumaczone symultanicznie na język polski.

Wykład stanowił punkt wyjścia dla dyskusji, której towarzyszyło hasło: „Demokratyzacja w Afryce: wybór, nadzieja czy iluzja?”. Uczestnikami rozmowy byli: dr hab. Bara Ndiaye (UWM), dr Nagmeldin Karamalla-Gaiballa (UW) oraz wcześniej wspomniany Vieira Mário Mauelele. Panel dyskusyjny moderował dr Michał Lipa (UJ).

Następnie odbyła się długo wyczekiwana projekcja filmu dokumentalnego pt. „Odcienie Polski” (1999) autorstwa reżysera polsko-kenijskiego pochodzenia, Jakuba Barua. I choć ze względu na awarię sieci internetowej tego dnia niestety nie udało nam się połączyć z reżyserem mieszkającym w Nairobi, film wzbudził wiele przemyśleń i emocji. Dyskusję z widownią przeprowadziła dr hab. Małgorzata Szupejko.

Spotkanie pierwszego dnia zakończyła uroczysta kolacja w restauracji Texas Żory, na którą uczestników oraz gości specjalnych zaprosił Prezydent Miasta Żory.

Drugi i trzeci dzień kongresu były niezwykle intensywne; każdego dnia odbywały się równolegle trzy panele tematyczne poświęcone różnym zagadnieniom związanym z Afryką. Referaty w ramach panelu pierwszego prezentowane były w przestrzeni sali konferencyjnej Miejskiej Biblioteki Publicznej w Żorach, z kolei pozostałe panele miały miejsce na terenie muzeum.

W czasie wydarzenia odbyła się także prezentacja najnowszych publikacji naukowych z zakresu szeroko pojętej afrykanistyki, w tym premiera długo wyczekiwanej książki  pt. „Karta z dziejów Uniwersytetu Warszawskiego. Ze Studium Afrykanistycznego w szeroki świat Południa” (Warszawa 2026).

Tegoroczną edycję wydarzenia zakończyły dwie sesje studenckie, politologiczna oraz kulturoznawczo-literaturoznawcza. Jednym z prelegentów był mieszkaniec Żor,  Wiktor Trzecina, student na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Łącznie w ramach VIII Kongresu Afrykanistów Polskich odbyło się siedem sesji (w tym jedna sesja studencka), dwadzieścia paneli tematycznych oraz osiemdziesiąt sześć wystąpień naukowych.

 Cieszymy się, że znów mogliśmy być gospodarzem tegorocznej edycji Kongresu Afrykanistów Polskich i dziękujemy Polskiemu Towarzystwu Afrykanistycznemu za zaufanie. Dziękujemy również wszystkim gościom specjalnym oraz uczestnikom za przybycie, a naszym partnerom oraz patronom honorowym i medialnym za wsparcie. Zachęcamy do obejrzenia fotorelacji z wydarzenia.

Fot. Joanna Cyganek / Muzeum Miejskie w Żorach

-------------------------------------------

• Organizatorzy: Polskie Towarzystwo Afrykanistyczne / Muzeum Miejskie w Żorach

• Patroni honorowi: Ambasada Republiki Rwandy w Polsce / Miasto Żory / Stowarzyszenie Muzealników Polskich

• Patroni medialni: Radio 90 / Dziennik Zachodni / TuŻory.pl / Żory24.pl  

• Partner: Miejska Biblioteka Publiczna w Żorach