W dniach 4 i 5 sierpnia 2026 roku delegacja z naszego muzeum odwiedziła  Starą Lubowlę i Vrbové na Słowacji, dwie miejscowości związane z postacią hrabiego Maurycego Beniowskiego  –  zesłańca, uciekiniera, podróżnika oraz autora poczytnych pamiętników. Celem wyjazdu było wykonanie kwerendy muzealnej związanej z planowaną wystawą poświęconą Madagaskarowi oraz Beniowskiemu.

W wyjeździe uczestniczyli: dyrektor muzeum Lucjan Buchalik, organizatorka wyjazdu Joanna Cyganek, kierowniczka Działu Edukacji Marietta Kalinowska-Bujak, kuratorka przyszłej wystawy Barbara Pomykoł, Alicja Gmyr z Działu Wydawnictw i Promocji oraz kierowca, Andrzej Mroczek.

Na Zamku Lubowelskim (sł. Hrad Stará Ľubovňa) znajdowała się niewielka ekspozycja poświęcona Beniowskiemu. Wśród obiektów prezentowanych we wnętrzu gotyckiej wieży znajdowały się m.in. stroje z serialu Vivat Beňovský, instrumenty nawigacyjne, kopie rękopisów czy buteleczka z ziemią z Madagaskaru. Najciekawszym obiektem było oryginalne, węgierskie wydanie pamiętników Beniowskiego z 1816 roku.

Następnego dnia muzealnicy udali się do Vrbové – miejscowości, w której urodził się Maurycy Beniowski. Delegację z Żor przyjął burmistrz miasta (sł. primator mesta) Štefan Kubik oraz kierownik tamtejszego Wydziału Kultury i jednocześnie autor książek o Beniowskim, Ľubomír Bosák. Po spotkaniu oraz wymianie informacji na temat życia słynnego szlachcica, żorscy muzealnicy zostali oprowadzeni po najważniejszych zabytkach związanych z jego życiem.

W trakcie wyjazdu wykonano dokumentację fotograficzną zamku w Lubowli, gdzie Beniowski był więziony  w 1768 roku. Natomiast we Vrbové sfotografowano historyczny budynek związany z rodem Beniowskich (sł. Kuría Mórica Beňovského), kościół parafialny pw. Św. Marcina (sł. Farský kostol sv. Martina), w którym został ochrzczony oraz poświęcony mu pomnik na Placu Wolności (sł. Námestie slobody).

Fot.  J. Cyganek: