Pochodzenie: okolice Gao (Republika Mali)
Datowanie: poł. XX w.

Tuaregowie, zwani także Ludźmi Pustyni, są ludem pochodzenia berberyjskiego zamieszkującym piaszczyste obszary Sahary znajdujące się głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze, Czadzie, Nigerii oraz Burkina Faso. Tradycyjnie nomadowie, dziś coraz częściej prowadzą osiadły tryb życia. Mimo to, nadal jednym z najczęściej kojarzonych z nimi elementów jest namiot (ehen) – niski, otoczony matami i złożony z kawałków skóry lub materiałów zadaszających łatwą w montażu, drewnianą konstrukcję.

Tuaregowie nie produkują masek, rzeźb czy obrazów, jednak ich nieprzeciętne zdolności zdobnicze podziwiać można m.in. na wyrobach skórzanych (torbach, workach, poduszkach czy siodłach), metalowej biżuterii czy drewnianych elementach konstrukcyjnych, chociażby takich jak palik do namiotu, na który właśnie patrzycie.

Palik zwany iguetten, umieszczany był przy wejściu do namiotu i stanowił podporę służącą do mocowania lin utrzymujących jego konstrukcję. Wykonany jest z drewna tekowego znanego ze swoich niezwykłych właściwości. Dzięki zawartości kwasu krzemowego oraz dużej ilości naturalnych substancji oleistych, drewno tekowe jest odporne zarówno na wilgoć jak i na działanie czynników chemicznych oraz biologicznych (np. termitów czy innych owadów drzewożernych).  Oprócz  palików igem, konstrukcję namiotu tworzą także inne rodzaje ozdobnych elementów drewnianych, np. tagettiut służący do zawieszania na nich bagażu czy amchaghab będący elementem lektyki umieszczanej na grzbiecie wielbłąda i służącej do przenoszenia elementów namiotu w trakcie podróży.

Wejście namiotu tuareskiego tradycyjnie powinno znajdować się od strony zachodniej. Przy namiocie znaleźć można było m.in. żarna czy naczynia z zaprawą jaglaną. Naprzeciwko wejścia do namiotu zwykle znajdowało się naczynie z wodą, zaś skręcając w prawo, w głąb namiotu, zobaczyć można było m.in. niewielkie palenisko, torby pod siodła zawieszone na ścianach namiotu, drewniane kufry i skrzynie czy skórzane poduszki. Łóżko na drewnianych palach, przekryte owczymi i wielbłądzimi skórami nierzadko oddzielało przestrzeń namiotu przeznaczoną na przechowywanie prowiantu oraz naczyń.  W przeciwieństwie do chociażby Beduinów, wnętrza namiotów Tuareskich nie są podzielone na strefę żeńską oraz męską – rozróżnienie między kobietami a mężczyznami dokonuje się na zewnątrz namiotu; mężczyźni przyjmują swoich gości poza namiotem, a nawet poza granicami osady, z kolei przestrzeń wewnątrz namiotu związana jest bardziej z kobietami, które przygotowują tam posiłki.

Bibiliografia:

Esin Hasgül, Space as configuration: patterns of space and culture. ARCHTHEO 2015_ 9th Theory and History of Architecture Conference, 05 - 07 November 2015, Istanbul, Turkey, pp. 9-10.

Tuareg pole ‘Igem’, [w:] www.couleurlocale.eu, link: https://www.couleurlocale.eu/en/tuareg-tent-pole-igem.html [dostęp: 4.01.2022].

Tent post (ehel), [w:] www.dma.org (strona Dallas Museum of Art), link: https://collections.dma.org/artwork/5320406 [dostęp: 4.01.2022].

________________________________

Zakup dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów "Rozbudowa zbiorów muzealnych”.