Pochodzenie: Wyżyna Aïr, Republika Nigru

Datowanie: pocz. XXI w.

Według definicji Słownika Języka Polskiego PWN, bat (bicz) jest „rzemieniem lub sznurem na pręcie używanym do popędzania zwierząt”. W języku polskim faktycznie słowa bat oraz bicz nierzadko pełnią funkcję synonimów, jednak przyjmuje się, że bat służy do układania zwierząt, zaś biczem wymierzano kary cielesne przeznaczone dla ludzi. Czym zatem jest alekkod i do czego służy?

Choć ciężko jest jednoznacznie zdefiniować  alekkod ze względu na jego różnorodne zastosowanie, zdaje się, że najwłaściwiej byłoby określić go mianem bata z tzw. pojedynczym ogonem (ang. singletail whip). Jak można zauważyć, jest on zbyt krótki, aby móc z niego strzelać, ponadto pozbawiony jest tzw. trzaskawki, która odpowiedzialna jest za charakterystyczny dźwięk wydawany przy uderzaniu batem.

Alekkod wykonywany jest ze splecionych ze sobą pasków wielbłądziej skóry. Nie wszystkie baty tuareskie są tak bogato zdobione jak ten, który został zaprezentowany. Ozdobna forma może więc świadczyć o jego przeznaczeniu na rynek turystyczny. Tuaregowie posługują się batami przede wszystkim w trakcie ujeżdżania wielbłądów, jednak mogą one służyć także jako narzędzia do wymierzania kar chłosty oraz atrybuty w trakcie tańca.

Co ciekawe, w przeciwieństwie do innych narodów berberyjskich, muzyka Tuaregów jest głównie domeną kobiet grających na imzhadzie - instrumencie smyczkowym przypominającym skrzypce (wyjątek stanowi Mali, gdzie grą na instrumentach oraz śpiewem zajmują się mężczyźni). Zwłaszcza wesela Tuaregów charakteryzują się unikalnymi stylami muzycznymi oraz rodzajem specjalnego tańca zwanego ilkan wykonywanego przez tuareskich mężczyzn pochodzących z niższych sfer (potomków dawnych niewolników), którzy w jego trakcie wymachują batami.

Bibiliografia:

- informacje nt. obiektu uzyskane dzięki uprzejmości kolekcjonera, A. Rybińskiego
- Bat (bicz), [w:] www.sjp.pwn.pl (strona Słownika Języka Polskiego PWN), link: https://sjp.pwn.pl/slowniki/bat.html [dostęp: 28.01.2022].

________________________________

Zakup dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów "Rozbudowa zbiorów muzealnych”.