Pochodzenie: Maurowie Ulat Delim (Sahara Zachodnia, Maroko)

Nazwa lokalna:

MŻo/A/3993 – podkładka pod siodło na wielbłąda, lebda (mey)

MŻo/A/3995 – siodło na wielbłąda, rahla (mey)

Datowanie: połowa XX w. 

Wymiary:      MŻo/A/3993: dł. 66,5 cm, szer. 34,5 cm, gł. 4,5 cm

                       MŻo/A/3995: wys. 52 cm, szer. 57 cm, gł. 40,5 cm

Wykonanie:

MŻo/A/3993: skóra, tkanina fabryczna

MŻo/A/3995: skóra, drewno

Techniki: skórnicze, stolarskie

Pozyskał: Adam Rybiński,

MŻo/A/3993: sklepik, Dakhla (Maroko), 2000 r.,

MŻo/A/3995: sklepik, Dakhla (Maroko), 2000 r.,

Opis:

Termin Murowie jest egzoetnonimem wywodzącym się od łacińskiego słowa Mauri, pochodzącego od nazwy krainy historyczno-geograficznej Mauretania – współcześnie są to tereny Maureatnii, Algierii i Maroka. Nazwę tę, Berberom zamieszkującym afrykańską prowincję rzymską, nadali Rzymianie. Niektórzy badacze nazwę Maurowie wywodzą z historii i kultury niewielkiego królestwa numidyjskiego ludu Maure, istniejącego w III w. p.n.e. w dzisiejszym Maroku [Brett, Fentress 1997]. W średniowiecznej Europie terminem Maur określano muzułmańskich mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego, którzy do końca XV w. tworzyli państwo na obszarze dzisiejszej Andaluzji (Hiszpania). Współcześnie nazwy tej używa się w odniesieniu do ludności rasy białej lub mulatów zamieszkujących Mauretanię oraz południową część Algierii i Maroka.

Oba przedmioty stanowią komplet służący do jazdy na wielbłądzie. Podstawowym surowcem, z którego zostały wykonane, jest skóra w naturalnym jasnym kolorze. Na podkładce widoczny jest kolorowy geometryczny ornament – czerwony z niewielkimi zielonymi dodatkami. Siodło zdobi prosty czarno-czerwony wzór tylko na charakterystycznym przednim łęku widocznym w czasie jazdy.

Kupione zostały w sklepie w Dakhli – mieście na południu Maroka, na półwyspie nad Oceanem Atlantyckim – obecnie znanym także z rozwijającej się turystyki. Mimo to trudno byłoby je nazwać pamiątkami turystycznymi. Ich nabywca, A. Rybiński, znalazł je nie na wystawie, a ukryte w kącie sklepiku, poza zainteresowaniem turystów, głównie surferów. Duże gabaryty siodła utrudniają jego transport, łatwiejsza pod tym względem wydaję się podkładka – jednakże i tak mało atrakcyjna, np. jako wyposażenie mieszkań Europejczyków, którzy dominują wśród odwiedzających ten region turystów.

Z dużą dozą prawdopodobieństwa można powiedzieć, że są to obiekty wykonane tradycyjnymi metodami na rynek wewnętrzny, do wykorzystania przez nomadów, właścicieli wielbłądów.

Nazwy lokalne podane w języku hassaniyya, używanym w Mauretanii

Bibliografia:

Brett Michael, Elizabeth Fentress, 1997, The Berbers, Willey-Blackwell.

Opracował: Lucjan Buchalik

Zakup dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów Rozbudowa zbiorów muzealnych.