Torby: MŻo/A/3989, MŻo/A/3992

Pochodzenie: Maurowie, (Sahara Zachodnia, Maroko)

Datowanie: połowa XX w. 

Wymiary:
MŻo/A/3989: dł. 38,8 cm, szer. 19,0 cm
MŻo/A/3992: dł. 36,0 cm, szer. 22,5 cm                                 

Wykonanie: skóra

Techniki: skórnicze

Pozyskał: Adam Rybiński,
MŻo/A/3989 – targ, Sidi Ifni (Maroko), 2000 r.
MŻo/A/3992 – sklepik, Dakhla (Maroko), 2000 r.

Opis:
We wczesnej epoce chrześcijańskiej Maurów określano terminem Mauritius, który odnosił się do wszystkich mieszkańców pochodzących z Maghrebu. Współcześnie możemy ten termin rozciągnąć na ludy Berberyjskie zamieszkujące północne i zachodnie obrzeża Sahary. Współcześnie Maurowie w kwestii religijnej identyfikowani są jako muzułmanie. Należy jednak pamiętać, że przed inwazją muzułmanów w północnej Afryce dominowało chrześcijaństwo. Wybitnymi duchownymi „mauretańskimi” byli Tertulian i św. Augustyn. Imię Maurycy pochodzi od żyjącego w III w. n.e. w Egipcie  chrześcijańskiego świętego Mauritiusa.

Maurowie podobnie jak inne ludy pasterskie zabijają zwierzęta ze swoich stad tylko w wyjątkowych sytuacjach. Jedną z takich sytuacji jest konieczność pozyskania skór, z których wykonywane są różne przedmioty. Liczną grupą przedmiotów wykonywanych ze skóry są różnego rodzaju torby, sakwy itp. Prezentowane dwie torby zostały pozyskane przez Adama Rybińskiego w trakcie jego badań  terenowych. Od strony praktycznej pełnia tę samą funkcję, służą do transportu przedmiotów przez człowieka, najczęściej na ramieniu. Obie torby noszą wyraźne ślady użytkowania, przetarcia. Istnieje między nimi poważna różnica, widoczna gołym okiem. Jedna z nich jest ma naturalny kolor skóry, z widocznymi anatomicznymi częściami zwierzęcia. Druga ma intensywne żółto-czerwony kolor, jest bogato zdobiona malowidłem oraz frędzlami w dolnej części. Współcześnie Maurowie jako wyznawcy islamu w zdobnictwie nie wykorzystują postaci ludzi i zwierząt, dominują elementy roślinne i geometryczne. Można domniemywać, że pierwsza była używana przez biedniejszą część społeczności a druga przez ludzi zamożnych.

Bibliografia:

b.a., 2000, Entrée „Maure”, w: Le nouveau Petit Robert, Paris.

Bovill Edward William, 1966, Złoty szlak Maurów, tłum. Edda Werfel, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Opracował: Lucjan Buchalik

Zakup dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów Rozbudowa zbiorów muzealnych.